Market fişine, benzin pompasına ya da mortgage ödemesine bakıp “her şey pahalandı” diyorsan yalnız değilsin. Desjardins’in 14 Ekim’de yayımladığı yeni ekonomi raporu, bu hissi rakamlara döküyor. Rapora göre artan fiyatlar 2026 ve 2027’de Kanada’daki ortalama bir haneye toplamda 2.000 doların üzerinde ek maliyet getirebilir.
Rapor ne diyor?
Desjardins Baş Ekonomist Yardımcısı Randall Bartlett imzalı “Economic Viewpoint” raporu, son iki yılda Kanadalıları etkileyen dış şoklara odaklanıyor: ABD–İran çatışması, gümrük vergileri, yapay zekâ ve faiz oranları. Rapora göre bu etkenler bir araya geldiğinde 2026–2027 döneminde ortalama hanenin ek maliyeti 2.000 doları aşabilir. Desjardins, Kanada’da ortalama hane gelirinin gelecek yıl yaklaşık 85.000 dolar olacağını öngörüyor.
En büyük kalem: Enerji
Rapora göre şu anda Kanadalıların karşılaştığı yüksek maliyetlerin başlıca nedeni enerji fiyatları. Rapor yazıldığı sırada Kuzey Amerika petrol referansı WTI’ın varil fiyatı 90 ABD doları civarındaydı. Desjardins, petrol fiyatlarının kademeli olarak düşmesini ama daha önce tahmin edilenden daha uzun süre yüksek kalmasını bekliyor.
- Yüksek enerji fiyatlarının enflasyona 2026’da yaklaşık 1,0, 2027’de 0,4 puan eklemesi bekleniyor.
- Bu, iki yılda toplam yaklaşık 25 milyar dolar, yani hane başına yaklaşık 1.575 dolar ek maliyet demek.
Rapor, pompadaki artışın 2022’deki kadar sert olmamasının bir nedeninin vergi indirimleri olduğunu da belirtiyor. Federal tüketici karbon vergisinin Nisan 2025’te kaldırılması benzinin litre fiyatından yaklaşık 15 sent düşürdü. Federal özel tüketim vergisindeki geçici indirim ise Nisan 2026’dan itibaren litre başına 10 sent daha azalttı.
Gümrük vergileri ve yapay zekâ
Desjardins’e göre ticaret savaşının tüketici fiyatlarına net etkisi, gümrük vergileri kalıcı olursa toplam yaklaşık 5,5 milyar dolar, yani hane başına 350 dolara yakın olabilir.
Raporda yapay zekânın da kısa vadede maliyetleri artırdığı belirtiliyor. Örneğin tüketici fiyat endeksindeki dijital bilgisayar ekipmanı ve cihazlar kalemi, Ağustos 2026’da yıllık bazda yaklaşık %7 ile kayıtlardaki en hızlı artışı gösterdi.
Herkes aynı şekilde etkilenmiyor
Raporun dikkat çeken bir başka bulgusu: Fiyat artışları her haneyi aynı ölçüde etkilemiyor. Desjardins’e göre:
- En kırılgan haneler, artan masrafları karşılamak için pandemi döneminde biriktirdikleri tasarruflara başvuruyor.
- Kanadalı hanelerin yaklaşık yarısının tasarrufu negatif.
- Gelire göre en üst %20’lik dilimdeki hanelerin ise tasarrufları ve servetleri artmaya devam ediyor.
- Düşük gelirli hanelerin birçoğu kiracı ve ortalama kira, 2019 sonundan bu yana ev sahipliği maliyetinden daha hızlı arttı.
Rapora göre fiyatlar 2019 sonuna göre %25’ten fazla yüksek ve pandemi öncesi trendin %11 üzerinde.
Peki ya önümüzdeki dönem?
Desjardins, tüketici harcamalarının şimdiye kadar dirençli kaldığını belirtiyor. Ancak raporda, önümüzdeki çeyreklerde harcama artışının yavaşlaması bekleniyor. Bunun nedenleri olarak politika desteğinin azalması, ticaret gerginliklerinin işe alım ve yatırımı baskılaması, daha yüksek mortgage ödemeleri ile enerji maliyetlerinin harcanabilir gelirden daha büyük pay alması gösteriliyor.
Kaynak: Desjardins Economic Studies – Oil and Tariffs and AI, Oh My! (14 Ekim 2026)
