Bugün Ottawa’da yılın en önemli günlerinden biri: Başbakan Mark Carney hükümeti ikinci federal bütçesini açıklıyor. Maliye Bakanı François-Philippe Champagne bütçeyi bugün öğleden sonra saat 16:00’da (Ontario saatiyle) Meclis’e sunacak. Market fişine bakıp iç çeken, kira ya da mortgage ödemesini hesaplayan, göçmenlik başvurusunun sonucunu bekleyen çoğumuz için bu belge doğrudan hayatımıza dokunuyor. Peki masada neler var? Gel birlikte bakalım.
Neden bu kadar önemli? Hayat pahalılığı hâlâ bir numaralı dert
CBC’nin aktardığına göre anketlerde Kanadalıların en çok önemsediği konu hâlâ hayat pahalılığı. Rakamlar da bunu doğruluyor:
- Statistics Canada’ya göre eylül itibarıyla ortalama saatlik ücretler yıllık bazda yaklaşık yüzde 2,3 arttı, ama tüketici fiyatları aynı dönemde yüzde 3 yükseldi. Yani maaşlar fiyatların gerisinde kaldı.
- Kanada Merkez Bankası geçen ay enflasyonu frenlemek için faizi yükseltti; bu da kredi ve mortgage ödemelerini ağırlaştırdı.
- Gıda bankası kullanımı bu yıl rekor seviyeye ulaştı.
Champagne de bunun farkında: “Kanadalılara sahip çıkmamız, hayatı daha karşılanabilir kılmamız gerekiyor” dedi. ABD ara seçimlerinde yüksek fiyatların Cumhuriyetçilere pahalıya patlaması da Ottawa’daki siyasetçilerin kulağını tetikte tutuyor.
Göçmenlik hedefleri de bu bütçede
Kanada’daki Türk topluluğu için belki de en kritik başlık bu: Bütçe, önümüzdeki iki yılın göçmenlik hedeflerini açıklayacak. Hükümet göreve geldiğinden beri, konut fiyatlarını dizginlemek amacıyla özellikle geçici göçmen sayısını ciddi biçimde azalttı.
CBC’nin aktardığı sektör verilerine göre ulusal ortalama konut satış fiyatları Mart 2022’deki zirvenin yüzde 22 altında, kiralar ise Mayıs 2024’teki rekorun yaklaşık yüzde 9 altında. Muhafazakârlar ise göçmenlik seviyelerinin daha da düşürülmesini istiyor. Yani öğrenci, çalışma izni ya da PR (kalıcı oturum) yolundaysan bu akşam açıklanacak rakamları yakından takip etmende fayda var.
Bütçede beklenen diğer başlıklar
- Bütçe açığı: Bahar ekonomik güncellemesi 2026-27 için açığı 75 milyar dolar olarak öngörmüştü. Yüksek petrol fiyatları sayesinde bu rakamın küçülmesi bekleniyor; Meclis Bütçe Ofisi bu yıl yaklaşık 63 milyar, gelecek yıl 70 milyar dolar tahmin ediyor.
- Canada Growth Fund: Büyük projelere ortak olacak yeni devlet varlık fonuna bireysel yatırımcıların ileride nasıl katılabileceğine dair ayrıntılar gelebilir.
- Havalimanlarının özelleştirilmesi: Bazı büyük havalimanı işletmelerinin satış planına dair yeni detaylar bekleniyor.
- Savunma harcamaları: Carney, NATO’nun 2035’e kadar GSYH’nin yüzde 5’i hedefine nasıl ilerlendiğini bütçede açıklayacağını söylemişti.
- Şirketlere teşvik: Daha önce duyurulan ve beş yılda 36 milyar dolarlık “Productivity Mega Deduction” vergi indirimi de bütçenin büyük kalemlerinden.
Muhalefet ne istiyor?
Muhafazakâr lider Pierre Poilievre, enerji ürünlerinde daha fazla vergi indirimi talep ediyor: “Senin paranı korumak; bu bizim misyonumuz ve bütçeden talebimiz.” NDP lideri Avi Lewis ise 10 milyon doların üzerindeki servetlere yüzde 1’den başlayan bir servet vergisi, devlet işletmesi 50 market ve sağlığa büyük yatırım istiyor.
Kısacası
Bu akşam açıklanacak bütçe; cebine girecek destekleri, göçmenlik kapısının ne kadar açık kalacağını ve Kanada’nın ticaret savaşına karşı yol haritasını netleştirecek. Biz de detaylar netleştikçe seninle paylaşacağız. Sen en çok hangi başlığı merak ediyorsun?
Kaynak: CBC News
