Kanada Başbakanı Mark Carney, Salı günü ülkenin savunma stratejisinde büyük bir değişimi işaret eden yeni planını duyurdu. “Buy Canadian” (Kanadalıdan Al) adıyla açıklanan bu plan, Kanada’nın savunma ekipmanlarını mümkün olduğunca yurt içinde üretmesini, savunma sanayisini büyütmesini ve dışa bağımlılığı azaltmasını hedefliyor.
Carney’nin açıklamasında en dikkat çeken vurgu ise güvenlik konusundaydı. Başbakan, Kanada’nın savunma açısından başka ülkelerin kararlarına bağımlı kalamayacağını ve ülkenin güvenliğinin hiçbir koşulda “rehin” olamayacağını söyledi.
💰 6.6 Milyar Dolarlık Dev Hamle
Carney’nin açıkladığı planın toplam bütçesi 6.6 milyar dolar olarak duyuruldu. Planın yalnızca askerî kapasiteyi artırmayı değil, aynı zamanda Kanada’nın savunma sanayisini büyüterek ekonomik anlamda da güç kazanmasını amaçladığı belirtiliyor.
Bu yeni yol haritası kapsamında hükümetin hedefleri oldukça iddialı:
-
🇨🇦 Savunma ihalelerinde Kanadalı firmalara öncelik verilmesi
-
🏭 Askerî ekipmanların mümkün olduğunca Kanada’da üretilmesi
-
👷♀️ Önümüzdeki 10 yılda 125.000’e kadar yeni iş yaratılması
🎯 Hedef: Yerli Tedarikte %70’e Ulaşmak
Carney’nin açıklamasına göre Kanada şu anda savunma ihtiyaçlarının yaklaşık üçte birini yerli tedarik yoluyla karşılıyor. Yeni planla birlikte bu oranın önümüzdeki yıllarda kademeli şekilde artırılarak %70 seviyesine çıkarılması hedefleniyor.
Aynı zamanda Kanada’nın savunma ihracatında da büyüme planlanıyor. Carney, savunma ihracatının önümüzdeki 10 yılda %50 artırılmasının hedeflendiğini belirtti.
🇨🇦 Önce Kanada, Sonra Müttefikler, En Son Yurt Dışı
Planın en net mesajlarından biri de satın alma stratejisinde. Carney, savunma tedarikinde önceliğin artık açıkça Kanada’da olacağını söyledi. Buna göre hükümetin yaklaşımı şu şekilde:
-
🇨🇦 Önce Kanadalı firmalar
-
🤝 Olmazsa “benzer değerleri paylaşan müttefiklerle” ortak üretim
-
🌍 Ancak bu iki seçenek mümkün değilse yurt dışından satın alma
Carney ayrıca, Kanada’nın müttefiklerle ortak üretim yapması halinde bunun Kanada’ya yatırım çekmek, teknoloji transferi sağlamak ve tedarik zincirlerini Kanada merkezli güçlendirmek için bir fırsat olacağını vurguladı.
🏛️ Planın Kalbi: Defence Investment Agency (DIA)
Bu yeni stratejinin merkezinde, Defence Investment Agency (DIA) adıyla kurulacak yeni bir kurum yer alıyor. Carney’ye göre DIA’nın temel amacı, Kanada’daki savunma alımlarını daha hızlı, daha düzenli ve daha az bürokratik hale getirmek.
DIA ile hedeflenenler arasında özellikle şunlar öne çıkıyor:
-
⚡ Tedarik süreçlerini hızlandırmak
-
✂️ Bürokratik engelleri azaltmak
-
🧊 Arktik güvenliğini güçlendirmek
-
🏭 Yerli üretimi büyütmek
-
👷♂️ Kanada’da daha fazla iş yaratmak
Carney, bu yaklaşımı “stratejik özerklik” olarak tanımladı. Ancak bunun izolasyon anlamına gelmediğini, aksine Kanada’nın daha güçlü bir ortak haline gelmesini amaçladığını söyledi.
🤖 Yapay Zekâ ve Kuantum Teknolojileri Savunmanın Merkezine Alınıyor
Planın dikkat çeken bir diğer ayağı ise savunma alanındaki teknoloji yatırımları oldu. Carney, hükümetin savunma odaklı araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamalarını %85 artıracağını açıkladı.
Bu artış özellikle şu alanlara odaklanacak:
-
🤖 Yapay zekâ
-
⚛️ Kuantum bilişim
-
🦾 Robotik sistemler
-
🛰️ Otonom savunma sistemleri
Bu kapsamda ayrıca BOREALS adıyla yeni bir yapı kurulacak. Bu birimin amacı, savunma inovasyonunu daha hızlı ve daha koordineli şekilde ilerletmek olacak.
🏢 Sektörden Destek: “Tarihi Bir Dönüm Noktası”
Kanada Savunma ve Güvenlik Endüstrileri Birliği (CADSI), Carney’nin açıklamasını “tarihi bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi. CADSI Başkanı Christyn Cianfarani, ilk kez savunma sektörüne dair hedefleri net, ölçülebilir ve hesap verilebilir bir plan gördüklerini söyledi.
Kanada Ticaret Odası da planı olumlu karşıladı. Ancak Ticaret Odası, asıl başarının bu paranın gerçek anlamda modern ekipmanlara, operasyonel hazırlığa ve daha güçlü bir Kanada ordusuna dönüşmesiyle ölçüleceğini vurguladı.
🗣️ Muhalefetten Sert Eleştiri
Muhafazakâr Parti Lideri Pierre Poilievre ise planı sert sözlerle eleştirdi. Poilievre, planı “buzzword salatası” olarak tanımladı ve bunun gerçek bir sonuç üretmeyeceğini savundu.
Muhalefete göre Ottawa’nın önceliği, yeni kurumlar kurmak yerine savunma satın alma süreçlerini sadeleştirmek ve bürokrasiyi azaltmak olmalı.
🌍 NATO Hedefi ve Zamanlama Dikkat Çekiyor
Bu planın açıklanması, Kanada’nın NATO’nun yeni hedefi doğrultusunda savunma harcamalarını artırmaya çalıştığı bir döneme denk geldi. Ottawa’nın, 2035’e kadar savunma harcamalarını GSYİH’nin %5’i seviyesine çıkarma hedefi bulunuyor.
Carney’nin duyurduğu Buy Canadian planı, tam da bu yeni dönemde Kanada’nın yalnızca daha fazla harcama yapmasını değil, aynı zamanda bu harcamaların daha büyük kısmının ülke içinde kalmasını hedefliyor.
