Otobüsünüzün neden 15 dakika geciktiğini ya da metronun neden sizin durağı pas geçtiğini hiç merak ettiniz mi? Toronto merkezli bir mühendis, tam da bu soruların peşine düşerek herkesin erişebileceği etkileşimli bir internet sitesi geliştirdi: TTC Delay Insights.
Bu platform, TTC’nin karmaşık gecikme verilerini sadeleştirerek istasyon istatistikleri, gecikme nedenleri, sıcak noktalar (hotspots) ve hatta ek süre hesaplayıcı gibi araçlarla yolculara daha şeffaf bir bakış sunuyor.
İlham Veren Bir Yolculuk: Asha Asvathaman Kimdir?
Sitenin yaratıcısı Asha Asvathaman, Singapur’dan gelen bir Applied AI & Computer Vision mühendisi. UBC’de Fizik lisansı, Toronto Üniversitesi’nde Havacılık ve Uzay Mühendisliği yüksek lisansı yapmış.
Bir TTC yolcusu olarak yaşadığı büyük bir aksaklık, onun bu projeyi başlatmasına sebep olmuş. Haftalardır beklediği bir yazı atölyesine giderken, metro seferleri durdurulmuş ve yerine otobüsler konmuştu.
“Bekledim, bekledim ama otobüs gelmedi. Sonra gelen otobüse binmek için herkesle mücadele ettim ve sonunda atölyeyi tamamen kaçırdım. O köşede durup ‘Ne oluyor gerçekten?’ diye düşündüğümü hatırlıyorum,” diyor Asvathaman.
Bu an, TTC Delay Insights’ın doğduğu an olmuş.
Verilerle Mücadele: 100+ Kod, 9 Kategori ve Şeffaf Gecikme Haritaları
Asvathaman, Toronto’nun açık veri portalında yer alan TTC gecikme verilerini indirerek işe başlamış.
Sonra:
-
100’den fazla gecikme kodunu manuel olarak 9 kategoriye ayırmış,
-
Veriyi temizlemiş,
-
Tutarsızlıkları düzeltmiş,
-
Gecikme trendlerini, istasyon yoğunluklarını ve tekrar eden sorunları analiz eden araçlar geliştirmiş.
Araştırmasında şaşırtıcı sonuçlar da çıkmış:
“Son yıllarda Toronto, yılda bir aydan fazla zamanı metro gecikmelerine kaybediyor. Sadece 2024’te gecikmeler toplam 1.090 saati bulmuş — bu da 45 gün demek.”
En Büyük Suçlular: Düzen Bozan Yolcular ve Ray Yangınları
Veriler, tahmin edilenden farklı şeyler söylüyor:
-
En yaygın gecikme nedeni düzensiz/yaramaz yolcular.
-
Ray yangınları ise sürekli tekrarlayan büyük bir problem.
Asvathaman’a göre TTC veriyi paylaşıyor, bu iyi… ama yeterince anlaşılır değil.
“Gerçek şeffaflık sadece veriyi paylaşmak değil; halkın bunu anlayabileceği şekilde sunmak.”
Yolcular İçin Daha Açık Bir TTC Mümkün mü?
Asvathaman, TTC’nin şu adımları atmasının çok faydalı olacağını söylüyor:
-
Gecikme trendlerini daha görsel ve sade şekilde paylaşmak
-
Gecikme azaltma hedefleri belirleyip raporlamak
-
Her büyük gecikmeden kaç yolcunun etkilendiğini göstermek
Yani: Daha net, daha anlaşılır, daha şeffaf bir iletişim.
⏱️ Yeni Araçlar: Gecikme Skor Tahtası + Ek Süre Hesaplayıcı
Site sadece verilerden ibaret değil. Yolcuların işine yarayacak araçlar da var:
-
Gecikme liderlik tablosu
-
Ek süre (buffer) hesaplayıcı:
Gerçek gecikme geçmişine göre, işe/okula zamanında varma ihtimalinizi artırmak için yolculuğunuza ne kadar süre eklemeniz gerektiğini gösteriyor.
Amaç basit:
Yolcuların kendilerini daha az karanlıkta hissetmesi ve bilinçli bir şekilde talepte bulunabilmesi.
TTC Delay Dodge: Gecikmelerle Eğlenceli Bir Mini Oyun
Asha, projeye bir de mini oyun eklemiş: TTC Delay Dodge.
Bu oyunda:
-
Sinyal sorunları
-
Düzensiz yolcular
-
Ve hatta raylara giren rakunlar (!)
gibi gerçek gecikme türlerinden kaçıp, kahve ve Jamaican patty toplayarak puan kazanıyorsunuz.
Hem komik hem de öğretici.
“Toplu Taşıma Güvenli, Temiz ve Güvenilir Olmalı”
Singapur’da büyüyen Asvathaman, çocuk yaşta tek başına toplu taşımayı kullandığını söyleyerek şunu vurguluyor:
“En iyi haliyle toplu taşıma, çocukların bile tek başına güvenle kullanabileceği kadar güvenilir olmalı. Toronto halkı da bunu hak ediyor.”
Amacı büyük, ama net:
Toronto’nun toplu taşıma sisteminin daha güvenilir, daha şeffaf ve daha erişilebilir olması.
