Küresel ölçekte insan özgürlükleri gerilerken 🇨🇦 Kanada, dünyanın en özgür ülkeleri arasında üst sıralardaki yerini korumayı başardı. Ancak tablo, göründüğü kadar parlak olmayabilir.
Kanadalı bir düşünce kuruluşunun yayımladığı yeni rapor, son yıllarda dünya genelinde özgürlüklerin ciddi biçimde azaldığını ortaya koyuyor. ⚠️
📊 Küresel Özgürlük Endeksi Ne Diyor?
Fraser Institute, ABD merkezli Cato Institute ile birlikte hazırladığı yıllık Human Freedom Index raporunu yayımladı. Rapora göre:
-
🌐 Dünya nüfusunun yaklaşık %90’ı,
-
📉 2019’a kıyasla 2023’te daha az özgürlüğe sahip
Bu veriler, pandemi sonrası dönemde birçok ülkede hak ve özgürlüklerin daraldığını gösteriyor.
🇨🇦 Kanada Kaçıncı Sırada?
-
🏅 165 ülke arasında 12. sırada
-
🔁 Geçen yılla aynı sıralama
-
⬇️ Ancak özgürlük puanı 0,03 düşüş gösterdi
Yani Kanada hâlâ güçlü bir konumda olsa da, özgürlük alanında küçük de olsa bir gerileme söz konusu.
🧭 Özgürlük Nasıl Ölçülüyor?
Endeks, bireylerin kişisel ve ekonomik tercihlerini ne kadar özgürce yapabildiğini ölçüyor. Bunun için tam 87 farklı gösterge kullanılıyor:
-
⚖️ Hukukun üstünlüğü
-
🛡️ Güvenlik ve emniyet
-
🗣️ İfade, basın ve din özgürlüğü
-
🚶 Hareket ve toplanma özgürlüğü
-
💰 Sağlam para kullanma özgürlüğü
🇺🇸 ABD ve Zirvedeki Ülkeler
-
🇺🇸 ABD: 15. sırada (puanı düştü)
-
🇨🇭 İsviçre: Yıllardır olduğu gibi 1. sırada
-
🥈 Danimarka
-
🥉 Yeni Zelanda
-
🇮🇪 İrlanda
-
🇱🇺 Lüksemburg
Dikkat çekici olan şu: İlk 5’te yer alan ülkelerin tamamında özgürlük puanları gerilemiş durumda.
🚨 Dünyanın En Az Özgür Ülkeleri
Listenin en alt sıralarında ise:
-
❌ Suriye
-
❌ İran
-
❌ Yemen
-
❌ Sudan
-
❌ Myanmar
Bazı ülkelerde küçük iyileşmeler görülse de genel tablo hâlâ endişe verici.
🔍 Uzmanlar Ne Diyor?
Fraser Institute’tan Matthew D. Mitchell’e göre:
“Dünya genelinde ifade özgürlüğü, toplanma hakkı ve hareket özgürlüğü ciddi şekilde kısıtlanıyor. Bunun etkisi son derece kaygı verici.”
Araştırmalar ayrıca, daha özgür ülkelerde yaşayan insanların:
-
Daha sağlıklı 🏥
-
Daha varlıklı 💼
-
Daha tatmin edici bir yaşam sürdüğünü gösteriyor 🌱
✨ Sonuç: Özgürlük Kendiliğinden Garanti Değil
Kanada hâlâ dünyanın en özgür ülkeleri arasında yer alsa da, bu özgürlüğün korunması ve güçlendirilmesi gerektiği açık. Küresel eğilimler, özgürlüğün kendiliğinden var olmadığını; sürekli izlenmesi ve savunulması gereken bir değer olduğunu hatırlatıyor. 🌍✊
