Dün Carney’nin Ankara ziyaretinde masada neler olduğunu konuşmuştuk; bugün sonuçları belli oldu. Kanada ile Türkiye, 22 Ekim’de Ankara’da resmen “Stratejik Ortaklık” başlattı ve iki liderin gözetiminde üç anlaşma imzalandı. Kanada’da yaşayan çoğumuz için en çok merak edilen başlıklar da listede: daha fazla uçuş, serbest ticaret ve iki ülke arasında seyahati kolaylaştırma.
Ankara’da imzalanan 3 anlaşma
Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın aktardığına göre imzalar Külliye’de, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Carney’nin katıldığı törenle atıldı:
- Savunma sanayii: Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, iki ülkenin savunma sanayileri arasında iş birliğini genişletecek bir mutabakat zaptı imzaladı.
- Hava taşımacılığı: Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Anand, genişletilmiş Kanada-Türkiye Hava Taşımacılığı Anlaşması‘nı imzaladı. Kanada Başbakanlık Ofisi’ne göre anlaşma bağlantıyı artıracak, ticareti ve turizmi kolaylaştıracak.
- Enerji: Enerji bakanları Alparslan Bayraktar ve Tim Hodgson, LNG, sivil nükleer enerji, yenilenebilir enerji ve kritik mineralleri kapsayan ortak bir enerji bildirisi imzaladı.
Serbest ticaret anlaşması için ilk adım
Liderler, Kanada-Türkiye Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin ilk turunun başlatılmasını memnuniyetle karşıladı. The Globe and Mail’e göre müzakereler gelecek ay başlıyor. Ortak bildiride enerji, savunma üretimi, havacılık ve yapay zekâ öncelikli sektörler olarak sayılıyor. Ayrıca Export Development Canada ile Türk Eximbank arasında üçüncü ülke pazarlarında iş birliği de var.
Carney, 2027’de Türkiye’ye bir Kanada ticaret heyeti geleceğini de duyurdu. Türkiye ile iş yapan ya da yapmayı düşünen girişimciler için takvime not düşmeye değer.
Sen ve ben için ne anlama geliyor?
Ortak bildirinin “halklar arası bağlar” bölümü, doğrudan iki ülke arasında yaşayan bizleri ilgilendiriyor. Liderler şunlarda anlaştı:
- Konsolosluk ve göç konularında iş birliğini güçlendirmek,
- seyahati ve hareketliliği kolaylaştıracak önlemleri araştırmak,
- kültürel değişimleri ve diaspora ile etkileşimi desteklemek,
- her yıl düzenlenecek bir Kanada-Türkiye Stratejik Diyaloğu kurmak.
Şimdilik bunlar somut bir vize ya da bilet düzenlemesi değil; “araştırılacak” ve “güçlendirilecek” başlıklar. Yani detayları ilerleyen aylarda görmemiz gerekecek.
Nükleer santral ihtimali
CBC News’e göre Carney, imzaların ardından Kanadalı mühendislik şirketi AtkinsRéalis‘in Türkiye’nin planladığı iki nükleer santralde ortak olarak seçilmesi için artık “iyi şanslar” olduğunu söyledi. Carney, ziyaretinin son gününde İstanbul’da iş dünyası temsilcileriyle görüşüyor.
Eleştiriler de var
Anlaşma her kesimde alkış almadı. CBC’nin aktardığına göre Carney, insan hakları konusunda eleştirilen ülkelerle iş yapmasına dair sorulara “Bu ortaklıklara katılmak onay anlamına gelmiyor” diye yanıt verdi. Başbakanlık Ofisi, Dışişleri Bakanı Anand’ın konuyu Türk mevkidaşıyla görüştüğünü açıkladı. Carney ise Erdoğan’la bu konuyu bizzat konuşup konuşmadığını netleştirmedi.
Erdoğan ise AP’ye göre törenden sonra “İlişkilerimizin geleceği için tarihi bir adım attık” dedi.
Kısacası
83 yıllık diplomatik ilişkide bir Kanada başbakanı Türkiye’ye ilk kez ikili resmi ziyaret yaptı ve iki ülke ilişkiyi bir üst seviyeye taşıdı. Bizim için en heyecan verici kısımlar; daha fazla uçuş, serbest ticaret ve seyahat kolaylığı. Bunların sahaya nasıl yansıyacağını biz de yakından takip edeceğiz. Sence en çok hangisi işine yarar? 😊
Kaynak: Kanada Başbakanlık Ofisi, CBC News
