Kanada, önümüzdeki hafta yeni bir polar vorteks dalgasıyla karşı karşıya. Son yıllarda bu terimi sık duyar olduk ama meteorologlara göre bu seferki dalga, mevsim normallerinin çok altına inen sıcaklıklarla ülke genelinde erken bir kış etkisi yaratacak.
Global News meteoroloğu Anthony Farnell, benzer hava örüntülerine sahip geçmiş yıllara bakıldığında Aralık ayının normalden çok daha soğuk geçeceğinin net şekilde göründüğünü söylüyor.
️ Polar Vorteks Nedir?
Polar vorteks aslında yıl boyunca kutupları çevreleyen geniş ve soğuk bir hava kütlesi.
Zaman zaman genişleyerek güney yönüne kayabiliyor.
Bu durumda Kanada, ABD ve hatta Avrupa ve Asya’nın bazı bölgeleri ani soğuk hava dalgalarıyla sarsılıyor.
Etkisi birkaç günden birkaç haftaya kadar sürebiliyor.
NOAA’ya göre bu sistem zayıfladığında, kutup kökenli son derece soğuk hava kütleleri aniden güneye inerek aşırı soğuklar yaratabiliyor — hatta zaman zaman Florida’ya kadar!
Kış Erken mi Başlıyor?
Takvimsel olarak kış 21 Aralık’ta başlıyor olsa da, polar vorteks Kanada’da kışın erken ve sert başlamasına neden olacak.
Batı Kanada’da soğuk hava etkisini çoktan göstermeye başladı:
-
Calgary’de gece boyu yağan kar, yolları neredeyse trafiğe kapattı.
-
British Columbia’dan güney Saskatchewan’a kadar bazı bölgelerde 20 cm’ye kadar kar beklendi.
-
Ontario’nun kuzeyinde Thunder Bay ve Timmins için kış fırtınası uyarısı yapıldı.
Çoğu bölgede kar pazartesi ve salı itibarıyla yerini daha hafif yağışlara bırakacak; ancak soğuk hava dalgası devam edecek.
️ Ne Beklemeli?
Önümüzdeki günlerde:
-
Doğu Kanada’da sıcaklıklarda keskin iniş çıkışlar,
-
Batı Kanada’da ise uzun süreli, kalıcı soğuklar,
-
Güçlü rüzgârlarla birlikte tipi ve düşük görüş mesafesi,
-
Aralık ayı boyunca “aşırı soğuk” riskinin artması,
-
Donmamış Büyük Göller nedeniyle göl etkisi kar yağışlarında artış bekleniyor.
Bilgisayar modelleri, polar vorteksin ilerleyen haftalarda daha da güneye kayabileceğini gösteriyor.
Geçmiş Polar Vorteksler Nasıldı?
Kanada’nın polar vorteks geçmişi oldukça sert:
-
2025’in Ocak ayında Prairie bölgelerinde hissedilen sıcaklık -40°C’nin altına düşmüştü.
-
2021’de vorteks ABD’nin güneyine kadar inmiş, Teksas’ta buz fırtınası yaratmıştı.
-
2013-2014 kışında, Regina çevresindeki sıcaklıklar Mars yüzeyinden bile daha düşük seviyelere inmişti.
-
Winnipeg, 1898’den beri gördüğü en soğuk kışı yaşamıştı.
-
Saskatoon’da 6 ay boyunca kar yerde kalmıştı.
-
Ülke genelinde tuz stokları tükenmişti.
