Türkiye’ye, Avrupa’ya ya da Kanada içinde bir yere uçarken uçuşu iptal edilen ve havayolundan “güvenlik nedeniyle bakım” cevabını alan çoğumuz, işin orada bittiğini düşünür. CBC’nin araştırmacı habercilik ekibi Go Public‘in bu sabah yayımladığı haber ise tabloyu değiştiriyor: Belgelere göre Air Canada, bazı yolculara uçuşlarının güvenlikle ilgili bakım yüzünden iptal edildiğini söyleyip tazminatı reddetti, ama o yolcuların uçacağı uçaklar sağlamdı ve başka rotalarda kullanıldı.
Kural ne diyor?
Kanada’nın Hava Yolcusu Koruma Yönetmeliği‘ne (Air Passenger Protection Regulations) göre gecikme ya da iptal havayolunun kontrolündeyse ve güvenlik gereği değilse, yolcu 1.000 dolara kadar tazminat alabiliyor. Ancak gerekçe “güvenlik için zorunlu bakım” olduğunda havayolu tazminat ödemek zorunda kalmıyor. Haberin odağındaki “boşluk” tam da bu istisna.
Go Public neler buldu?
- Juan Rojas (Gatineau): Eylül 2022’deki Montreal-Bogota uçuşu iptal edildi. Air Canada, Kanada Ulaştırma Ajansı’na (CTA) uçağa bir ikram kamyonunun çarptığını gösteren bir rapor sundu. Rojas, herkese açık Civil Aviation Daily Reporting System kayıtlarına bakınca hasarlı uçağın kendi uçuşuna atanan uçak olmadığını fark etti.
- Michael Bociurkiw: Şubat’ta Bangkok’tan Vancouver’a uçarken, Vancouver-Newark aktarmasının güvenlik bakımı yüzünden iptal edildiğini bildiren bir e-posta aldı. “Sorunlu” uçağın tescil numarası, o an içinde oturduğu uçağınkiyle aynıydı.
- Carlos Fernandez: Mayıs’taki Las Vegas-Toronto uçuşu, uçağı bakım gerektiren başka bir uçakla değiştirildikten 10 dakika sonra iptal edildi.
- Alison Monaghan: Temmuz’daki Toronto-Vancouver uçuşunun uçağı, arızalanan başka bir rotadaki uçağın yerine kullanıldı.
Air Canada röportaj talebini reddetti. Yazılı açıklamasında dört vakada da çalışan bir uçağı, uçağı bakıma giren başka bir rotaya kaydırmanın ticari bir karar olduğunu kabul etti, ancak tazminatı reddetmekte haklı olduğunu savundu. Havayoluna göre uçak planları değişken ve yolculara etkiyi en aza indirmek için “operasyonel düzenlemeler” yapabilmesi gerekiyor.
Rojas kazandı: 1.000 dolar
Bu yıl ocak ayında CTA’nın şikâyet çözüm görevlisi, uçak değiştirmenin bir grup yolcunun gecikmesini başka bir grubun aleyhine önleyen ticari bir karar olduğuna hükmetti ve Air Canada’nın Rojas’a 1.000 dolar ödemesine karar verdi. Diğer üç vakada ise havayolu hâlâ tazminat borcu olmadığını söylüyor.
Air Passenger Rights kurucusu Gabor Lukacs, 2022 tarihli bir CTA kararına göre mekanik sorunun iptalin “doğrudan nedeni” olması gerektiğini, zincirleme etkinin sayılmadığını hatırlatıyor. Option consommateurs’den avukat Sylvie De Bellefeuille ise bu istisnayı havayollarının “her şeyi tıkıştırabildiği dev bir spor çantasına” benzetiyor.
Peki ceza var mı?
CTA, Rojas davasında ceza kesilmediğini ve Air Canada’ya bir iptali yanlış biçimde güvenlik bakımı olarak gösterdiği için bugüne kadar hiç ceza vermediğini açıkladı. Ajans, yolcu uyuşmazlığı kararlarını da yayımlamıyor; bunu gizlilik konuları çözüldükten sonra önümüzdeki yılın başında yapmayı planladığını söylüyor. Go Public daha önce WestJet’in de aynı istisnayı kullandığı vakaları haberleştirmişti. Ulaştırma Bakanı Steven MacKinnon röportaj talebini geri çevirdi.
Senin için ne anlama geliyor?
- Uçuşun “güvenlik bakımı” gerekçesiyle iptal edildiyse, bu cevabı son söz kabul etme.
- Rojas’ın yaptığı gibi uçağa ait kayıtları kontrol etmek, havayolunun açıklamasını sınamanın bir yolu olabilir.
- Havayolu reddederse CTA’ya şikâyet hakkın var; Rojas davası, bu yolun sonuç verebildiğini gösteriyor.
Kısacası, tatile ya da memlekete giderken iptal yaşarsan biraz araştırmak cebine 1.000 dolar olarak dönebilir. Kuralların değişip değişmeyeceği ise Ottawa’nın bu boşluğu kapatmaya istekli olup olmamasına bağlı.
Kaynak: CBC News Go Public
