Son iki yıldır Kanada otomotiv sektöründen gelen haberler genelde iç karartıcıydı: tarifeler, kapanan hatlar, belirsizlikte bekleyen işçiler. Bu hafta ise Toronto’nun hemen batısından nihayet güzel bir haber geldi. Ford’un Oakville fabrikası iki yılı aşkın bir aradan sonra yeniden açıldı ve 2 binden fazla çalışan işinin başına döndü. Üstelik Ottawa ve Ontario bu proje için yaklaşık 760 milyon dolar kamu desteği verdi.
Neler oldu?
The Globe and Mail’in haberine göre Ford, Oakville’deki montaj tesisini yenilemek için 5 milyar dolar harcadı. Fabrikada üretim hattı baştan sona yenilendi ve kaporta parçaları için sahaya yeni bir pres (stamping) tesisi kuruldu. Cuma günü düzenlenen törenle fabrikanın yeniden açılışı resmen kutlandı.
Kanada Hükümeti’nin 20 Kasım tarihli açıklamasına göre destek paketi şöyle:
- Federal hükümet: 464,5 milyon dolar (tarifelerden etkilenen sektörler için kurulan Strategic Response Fund’dan)
- Ontario hükümeti: yaklaşık 295 milyon dolar
- Korunan istihdam: 2 binden fazla kişi
- Üretim kapasitesi: yılda 100 bine kadar araç
Oakville’de artık ne üretilecek?
Fabrika eskiden Ford Edge modelini üretiyordu ve 2024’te elektrikli araç üretimine geçmek için kapatılmıştı. Ancak elektrikli araç talebi yavaşlayınca Ford bu plandan vazgeçti ve tesisi ağır hizmet pikapları için yeniden tasarladı. Oakville’de artık F-Series Super Duty ailesi, yani F-250, F-350 ve F-450 kamyonetleri üretiliyor. Bu araçlar inşaat, tarım ve ticari işlerde yaygın olarak kullanılıyor.
Globe’un aktardığı bazı ayrıntılar da dikkat çekici:
- Fabrika ekim ayında 3.488 araç üretti, yani üretim çoktan hızlanmaya başladı.
- Bazı araçlarda Ford’un Windsor’daki motor fabrikasında üretilen 7,3 litrelik V8 benzinli motor kullanılacak.
- Oakville’de üretilen kamyonetler Kanada, ABD ve diğer ülke pazarlarına gidecek; ABD’de Kentucky ve Ohio’daki fabrikaların üretimini destekleyecek.
- Kanada Hükümeti, Super Duty’lerin ileride farklı enerji seçenekli (multi-energy) versiyonlarının da geleceğini belirtiyor.
Tarife savaşının ortasında bir “meydan okuma”
İşin ilginç tarafı şu: ABD geçen yıl tarifelerini tam da Oakville’de üretilen bu kamyonetleri kapsayacak şekilde genişletmişti. Buna rağmen Ford yatırımı durdurmadı. Otomotiv sendikası Unifor’un başkanı Lana Payne açılışı “Kanada için bir sanayi yeniden doğuşu” ve tarifelere karşı “bir direniş eylemi” olarak tanımladı. Sanayi Bakanı Mélanie Joly de Ford’un kararının “Kanada’nın iş yapmaya açık olduğunun dünyaya verilen bir sinyali” olduğunu söyledi.
Otomotiv Parça Üreticileri Derneği başkanı Flavio Volpe ise yatırımı, Ford’un Kanada ile ABD arasında tarifelerin eninde sonunda kalkacağına dair “çok açık bir bahsi” olarak yorumladı.
Madalyonun öbür yüzü: Vergi verenin parası
Her büyük teşvik paketinde olduğu gibi bu destek de soru işaretleri doğurdu. Global News haberinde “Ford vergi verenlerden 760 milyon dolar alıyor” ifadesini kullandı. Açıklamalarda paranın ne kadarının geri ödeneceği gibi şartlar ayrıntılı olarak paylaşılmadı. The Logic’in haberine göre ise Ottawa, Ford’dan Oakville’de en az 2038’e kadar üretim yapmasını istedi.
Sana ne ifade ediyor?
GTA’da yaşıyorsan ve otomotiv, lojistik, imalat ya da yan sanayide çalışıyorsan, bu açılış bölgedeki iş piyasası için olumlu bir sinyal. Hatırlarsan geçen hafta Brampton’daki Stellantis fabrikasının satıldığını ve 2 binden fazla işçinin belirsizlikte kaldığını yazmıştık. Oakville’den gelen haber ise tablonun tamamen karanlık olmadığını gösteriyor. Ayrıca Ford Kanada CEO’su Bev Goodman, ek kapasitenin bu kamyonetler için sipariş bekleme sürelerini kısaltacağını söylüyor. Yani bir Super Duty almayı düşünüyorsan, beklemen eskisinden kısa sürebilir.
Kısacası, tarife fırtınasının ortasında Oakville’den umut veren bir haber geldi. Bakalım bu “bahis” tutacak mı, ve Brampton’daki işçiler de benzer bir haber alabilecek mi?
Kaynak: The Globe and Mail, Kanada Hükümeti
