Bugün Alberta için tarihi bir gün. Eyalet genelinde sandıklar 19 Ekim pazartesi günü, Alberta’nın Kanada’daki geleceÄŸine iliÅŸkin bir soruyu da içeren 10 soruluk referandum için açılıyor. Soruların içeriÄŸini daha önce ayrı bir yazıda ele almıştık. Bu yazıda ise oy kullanmaya gideceksen bilmen gerekenlere ve sonuçların ne zaman açıklanacağına bakıyoruz.
Kimler oy kullanabilir?
Elections Alberta’ya göre oy kullanabilmek için ÅŸu üç ÅŸartı karşılamak gerekiyor:
- Kanada vatandaşı olmak,
- Seçim günü itibarıyla en az 18 yaşında olmak,
- OlaÄŸan olarak Alberta’da ikamet ediyor olmak.
Yani daimi oturum (PR) sahipleri ve geçici statüdekiler bu referandumda oy kullanamıyor.
Nerede ve ne zaman?
Seçim günü tüm sandık yerleri yerel saatle 09:00–20:00 arasında açık (Toronto saatiyle 11:00–22:00). Önemli bir fark var: Önceden oy kullanma günlerinin aksine, bugün herkes kendine atanmış sandık yerinde oy kullanmak zorunda. Elections Alberta sözcüsü Michelle Gurney, evden çıkmadan önce “Where to Vote” aracından ya da posta ile gönderilen karttan sandık yerinin kontrol edilmesini öneriyor.
CP24’ün haberine göre saat 20:00’de sırada olan herkes oy kullanabilecek; bu saatten sonra gelenler ise sıraya giremeyecek.
Yanında ne götürmelisin?
Kimliğini ve güncel adresini doğrulayan geçerli bir belge gerekiyor. Bu bir Alberta sürücü belgesi olabilir ya da iki ayrı kabul edilen belge: ikisinde de adın yazmalı, en az birinde güncel adresin bulunmalı. Seçmen listesinde değilsen sandık yerinde bir beyan imzalayarak kayıt olabilirsin.
10 ayrı oy pusulası
Her seçmene numaralı ve renk kodlu 10 ayrı kâğıt oy pusulası veriliyor ve her biri ayrı bir sandığa atılıyor. Ä°lk dokuz soru evet/hayır ÅŸeklinde; 10. soru ise Alberta’nın Kanada’nın bir eyaleti olarak kalması ile gelecekte baÄŸlayıcı bir ayrılık referandumu için yasal süreci baÅŸlatması arasında bir tercih.
Gurney’ye göre gecikmelere en çok pusulaları iÅŸaretlemek için gereken süre yol açıyor. Bu yüzden Elections Alberta, 10 soruyu sandığa gitmeden önce okumayı tavsiye ediyor. Erken oy döneminde yoÄŸunluk sabah 9’da ve akÅŸam yemeÄŸi saatlerinde artmıştı.
Katılım şimdiden rekor seviyede
CP24’e göre özel oy pusulalarıyla birlikte bir milyondan fazla Albertalı ÅŸimdiden oy kullandı. Bu, eyaletteki yaklaşık üç milyon seçmenin üçte birine denk geliyor. KarşılaÅŸtırma için: 2023 eyalet seçimlerinin tamamında yaklaşık 1,8 milyon kiÅŸi oy kullanmıştı. Calgary’deki bazı erken oy noktalarında kuyruklar binaların etrafını sarmıştı.
Sonuçlar ne zaman belli olacak?
Oylar elle sayılıyor; yasal deÄŸiÅŸiklikler nedeniyle elektronik sayım cihazı kullanılamıyor. Elections Alberta referandum için 45 milyon oy pusulası bastırdı. Ä°lk olarak ayrılık sorusu, ardından diÄŸer dokuz soru sayılacak. Erken oy ve özel pusulaların sayımı bugün 17:00’de baÅŸlıyor; resmi olmayan sayımın 48 saat içinde tamamlanması hedefleniyor.
Gurney, ilk sonuçların ne zaman geleceÄŸini tahmin edemeyeceÄŸini söyledi; sandık yerleri geç saatlere kadar açık kalırsa sonuçlar ancak hepsi kapandıktan sonra gelmeye baÅŸlayacak. Resmi sonuçlar ise 29 Ekim saat 10:00‘da açıklanacak.
Kaynaklar:
Elections Alberta – 2026 Provincial Referendum
Elections Alberta – Referendum
CP24 – Breaking down how Monday’s Alberta referendum ballot works
