Kanada’da iş arayan çoğumuzun günü LinkedIn’de başlıyor, Monster’da bitiyor. Bir gün karşına “evden çalış, deneyim gerekmez, yılda 75 bin dolara kadar maaş” diye bir ilan çıkıyor ve “Neden olmasın?” diyorsun. İşte tam bu noktada dikkatli olman gerekiyor. CBC News’in görsel araştırma ekibi, bu tür 1.500’den fazla ilanın aslında hiçbir işe çıkmadığını, başvuranları para isteyen bir çok katlı pazarlama (MLM) şirketine yönlendirdiğini ortaya çıkardı.
🔎 Ne Oldu?
CBC’nin incelemesine göre “Work From Home Travel Planner and Virtual Customer Support Representative” gibi adlarla yayınlanan seyahat temalı uzaktan çalışma ilanları, ABD merkezli Evolution Travel adlı bir MLM şirketine bağlanıyordu. Bazı ilanlar yılda 75.000 ABD dolarına kadar maaş vaat ediyordu.
Gerçekte ise ortada ne bir iş vardı ne de maaş. Başvuranlar hızla çevrim içi “bilgilendirme toplantılarına” davet ediliyor, burada yüzlerce dolarlık giriş ücreti ve ardından aylık abonelik ödemeleri isteniyordu. İlanlarda ne Evolution Travel’ın adı ne de bu ücretler geçiyordu.
İlanları veren şirketler şu isimleri kullanıyordu:
- Wanderwell Collective
- Professional Travel Hub
- Remote-Careers
- Sky Land & Ocean Travel
- Sunkissed Getaways
LinkedIn ve Monster Ne Yaptı?
CBC bulgularını paylaşınca platformlar harekete geçti:
- LinkedIn yaklaşık 900 ilanı “yanıltıcı ve politikalarına aykırı” olduğu gerekçesiyle kaldırdı ve bu şirketlerin artık ilan veremeyeceğini açıkladı.
- Monster ise 600 ilanı yayından çekti.
CBC, Evolution Travel’ın Kanada’da faaliyet göstermediğini ancak bu ilanların gazetecilerin akışlarına düştüğünü, hatta LinkedIn’in kendi e-postalarında önerildiğini de belirtiyor.
Toplantılarda Söylenmeyenler
CBC ekibi sekiz ilana başvurdu; bazılarına özgeçmiş yerine boş bir belge ekledi. Yine de hepsine otomatik e-postalarla toplantı davetleri geldi. Toplantılarda yalnızca seyahat rezervasyonundan söz edildi. Oysa şirketin kendi kazanç planına göre en büyük primler, sisteme yeni insan kazandıranlara ödeniyor. Üyelik kademeleri 100.000 kişi getirenler için “8 Star Platinum”a kadar çıkıyor. Sözleşmede ayrıca toplantılarda anılmayan yıllık 50 dolarlık gizli bir ücret de bulunuyor.
Sahte ilanları takip eden araştırmacı Jay Jones durumu şöyle özetliyor: “İş bulmak için para ödemen gerekiyorsa, iş böyle işlemez.”
Sahte İlanı Nasıl Anlarsın?
CBC’nin dikkat çektiği uyarı işaretleri şunlar:
- İlanı veren şirketin internette neredeyse hiç izi yok.
- Aynı ya da çok benzer metinle yüzlerce ilan yayınlanmış.
- Eğitim, deneyim, hatta özgeçmiş bile istenmiyor ama maaş çok yüksek.
- Başvurunun hemen ardından mülakat yerine otomatik bir “bilgilendirme toplantısı” daveti geliyor.
- Bir noktada senden ücret, kayıt bedeli ya da abonelik isteniyor.
Son Söz
Kanada’da işsizliğin yüzde 6,7’ye çıktığı bir dönemde, özellikle yeni gelenler ve iş değiştirmek isteyenler için “evden yüksek maaş” vaadi çok cazip görünebilir. Ama gerçek bir işveren senden para istemez. Bir ilana başvurmadan önce şirketi araştır, benzer ilanlara göz at ve ödeme talebi gördüğün anda uzaklaş. Bu yazıyı iş arayan arkadaşlarınla paylaşmayı da unutma.
Kaynak: CBC News
