ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki söylemlerini sürdürmesi üzerine, Kanada Başbakanı Mark Carney Salı günü Paris’te Danimarka’ya açık destek verdi. Carney, Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın geleceğine yalnızca Danimarka ve Grönland halkının karar verebileceğini vurguladı.
Kanada’nın, Grönland’ı da kapsayan şekilde Danimarka’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü her koşulda destekleyeceğini söyleyen Carney, temel uluslararası ilkelere dikkat çekti.
“Burada çok temel ilkeler var: ulusların kendi kaderini tayin hakkı, egemenlik ve toprak bütünlüğü. Aynı zamanda ortak hedeflerimize ulaşırken müttefikler olarak nasıl hareket ettiğimiz de önemli,” dedi Carney.
NATO ve Arktik Güvenliği Vurgusu
Carney, NATO’nun Grönland da dahil olmak üzere tüm müttefiklerinin güvenliğini sağlayabilecek kapasitede olduğunu belirtti. Değişen küresel tehdit ortamına dikkat çeken Kanada Başbakanı, Rusya ve Çin’in kutup bölgelerindeki artan varlığının, Arktik güvenliğini daha da kritik hâle getirdiğini söyledi.
Bu kapsamda Kanada’nın Arktik bölgedeki diplomatik varlığını güçlendirmeye hazırlandığını da açıklayan Carney, Şubat ayı başında Grönland’ın başkenti Nuuk’ta bir Kanada konsolosluğu açılacağını duyurdu.
Kanada’dan Somut Diplomatik Adım
Dışişleri Bakanı Anita Anand, sosyal medya paylaşımında konsolosluğun açılışına katılacağını belirterek bunun:
“Grönland ve Danimarka ile ilişkilerimizi güçlendirme yolunda somut bir adım”
olduğunu ifade etti.
Ayrıca Kanada Genel Valisi Mary Simon’ın da açılış için Grönland’a gitmesi bekleniyor. Inuit kökenli olan Simon, daha önce Kanada’nın Kutup Bölgeleri ve Danimarka büyükelçisi olarak görev yapmıştı.
Danimarka Başbakanı ile Kritik Görüşme
Carney, Ukrayna için planlanan güvenlik garantilerinin ele alındığı Paris zirvesi öncesinde Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ile de özel bir görüşme gerçekleştirdi.
Frederiksen, Kanada’ya desteği için teşekkür ederek, NATO müttefikleri olarak Arktik bölgenin güvenliğini birlikte sağlamaya kararlı olduklarını söyledi.
“Arktik bölgenin güvenliği konusunda aynı noktadayız. Diğer NATO müttefikleriyle birlikte bu bölgeyi koruyabiliriz,” dedi.
Trump’tan Tartışma Yaratan Açıklamalar
Donald Trump, Pazar günü Grönland’ın ABD’ye katılması fikrini yeniden gündeme getirdi. Son günlerde Küba ve Kolombiya’yı da hedef alabileceğini ima eden Trump, Grönland’ın ABD ulusal güvenliği açısından gerekli olduğunu savunuyor.
Aralık sonunda Grönland için özel bir ABD temsilcisi atayan Trump, bu göreve Louisiana Valisi Jeff Landry’yi getirdi. Landry, sosyal medyada görevinin “Grönland’ı ABD’nin bir parçası yapmak” olduğunu açıkça yazdı.
Bu açıklamalara sert tepki gösteren Danimarka, ABD büyükelçisini çağırarak resmî izahat isteyeceğini duyurdu. Danimarka Başbakanı Frederiksen ise olası bir ABD ilhakının NATO’nun sonu anlamına geleceğini söyledi.
Avrupa’dan Ortak Mesaj: “Grönland Halkınındır”
Fransa, Almanya, İtalya, Polonya, İspanya ve Birleşik Krallık liderleri de Salı günü yayımladıkları ortak mektupta Grönland’a destek verdi.
Mektupta, ABD’nin Arktik güvenliğinde önemli bir NATO ortağı olduğu kabul edilirken, bu güvenliğin:
-
Birleşmiş Milletler Şartı’na
-
Egemenlik ilkesine
-
Toprak bütünlüğüne
-
Sınırların dokunulmazlığına
saygı çerçevesinde, kolektif olarak sağlanması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca ABD ile Danimarka arasında 1951’den bu yana yürürlükte olan savunma anlaşmasına dikkat çekildi.
“Grönland, Grönland halkına aittir. Grönland ve Danimarka’yla ilgili kararları yalnızca Danimarka ve Grönland verebilir,” ifadelerine yer verildi.
