Ukrayna’daki savaşı yakından takip edenler için hafta sonu oldukça hareketli geçti. ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı yeni bir anlaşmaya göre Rusya, ABD’ye milyonlarca ton dizel yakıt tedarik edecek. Kanada Başbakanı Mark Carney ise bu anlaşmaya açıkça karşı çıktı. Peki ne oldu, Kanada neden itiraz ediyor? Gel birlikte bakalım.
Anlaşma ne öngörüyor?
CTV News’in The Canadian Press’e dayanan haberine göre Trump, Rusya’nın ABD’ye milyonlarca ton dizel sağlayacağı anlaşmayı cuma günü duyurdu. Anlaşmanın miktar, süre ya da fiyat gibi ayrıntıları ise haberlerde yer almıyor.
Carney: “Barış çabalarına ters düşüyor”
Başbakanlık Ofisi’nin (PMO) yayımladığı görüşme özetine göre Carney, 11 Ekim’de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile telefonda görüştü. Carney bu görüşmede anlaşmanın Ukrayna, Kanada ve müttefiklerin Avrupa’da barış ve istikrar sağlama çabalarına doğrudan ters düştüğünü net bir şekilde ifade etti. PMO’ya göre anlaşma Rusya’ya ek gelir sağlayacak ve Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı finanse etmesine yardımcı olacak.
Carney ayrıca Rusya’nın son saldırılarında hayatını kaybedenler için başsağlığı diledi. İki lider, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını derhal durdurması gerektiğinin altını çizdi.
Kanada’nın Ukrayna’ya desteği rakamlarla
PMO’nun açıklamasında Kanada’nın Ukrayna’ya verdiği destek de hatırlatıldı:
- Rusya’ya karşı 3.500’den fazla yaptırım uygulandı.
- Tam ölçekli işgalin başlamasından bu yana 8,5 milyar dolardan fazla askerî destek taahhüt edildi.
- Ukrayna’nın toparlanması ve yeniden inşası için 750 milyon dolardan fazla kaynak ayrıldı.
- Zelenski’nin son Kanada ziyaretinde Ukrayna’nın hava savunması için 355 milyon dolar açıklandı.
Carney, Kanada’nın yaptırımları sürdüreceğini ve etkili olduğu yerlerde sıkılaştıracağını da söyledi. Liderler ayrıca hava savunması konusunda müttefiklerle koordinasyonu artırmayı konuştu.
Bir de “enerji ateşkesi” meselesi var
İşin ilginç tarafı, aynı hafta sonu Trump’ın sosyal medyada Ukrayna ile Rusya’nın bir “enerji ateşkesi” üzerinde anlaştığını duyurması. CTV News’e göre bu açıklama Zelenski için de sürpriz oldu. Zelenski, ateşkesi desteklediğini ama Beyaz Saray’dan ayrıntıları beklediğini söyledi. Rusya’nın da Ukrayna’nın enerji altyapısına saldırıları durdurarak buna uyması gerektiğini ekledi.
Carney de aynı gün Trump’la görüştü. PMO’ya göre Carney, enerji ateşkesi için gösterdiği liderlikten dolayı Trump’a teşekkür etti, anlaşmaya Kanada’nın güçlü desteğini dile getirdi ve Rusya’nın ateşkese uyması çağrısını yineledi. Carney bu görüşmede, Kanada’nın ABD’ye petrol ve dizel ihracatını en üst düzeye çıkarmayı sürdüreceğini de vurguladı.
Neden önemli?
Kanada bir yandan ABD’nin en büyük enerji tedarikçilerinden biri, öte yandan Ukrayna’nın en kararlı destekçilerinden. Önümüzdeki günlerde anlaşmanın ayrıntıları netleştikçe Kanada’nın tutumunu da takip etmeye devam edeceğiz.
Kaynaklar:
CTV News – Carney says U.S.-Russia diesel supply deal hurts Ukraine peace cause
Kanada Başbakanlığı – Carney–Zelenski görüşme özeti
Kanada Başbakanlığı – Carney–Trump görüşme özeti
